Certyfikat NC RfG to dokument potwierdzający, że moduł wytwarzania energii lub urządzenie (falownik, magazyn energii) spełnia wymagania unijnego kodeksu sieci dotyczącego przyłączenia jednostek wytwórczych. Bez niego operator systemu dystrybucyjnego lub przesyłowego odmawia przyłączenia nowej instalacji do sieci elektroenergetycznej.
Czym jest kodeks NC RfG?
Kodeks NC RfG to Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z 14 kwietnia 2016 r. ustanawiające zharmonizowane wymagania techniczne dla generacji energii. Określa zdolności, jakie muszą posiadać moduły wytwarzania energii (MWE), aby nie zagrażać stabilności systemu elektroenergetycznego.
Wymagania obejmują pracę w określonym zakresie częstotliwości i napięcia, zdolność do ograniczenia mocy przy wzroście częstotliwości (LFSM-O), wytrzymałość na szybkie zmiany częstotliwości (RoCoF), zdolność do przeżycia zapadów napięcia (FRT) oraz możliwość zdalnego sterowania mocą. W Polsce kodeks uzupełniają Wymogi Ogólnego Stosowania zatwierdzone przez Prezesa URE.
Moduły dzielą się na typy A, B, C i D w zależności od mocy maksymalnej i napięcia w punkcie przyłączenia. Dla typu A próg zaczyna się od 0,8 kW, dla typu B od 0,2 MW, dla typu C od 10 MW, a dla typu D od 75 MW lub przyłączenia na napięciu 110 kV i wyższym.
Od kiedy certyfikat NC RfG jest obowiązkowy?
Od 1 maja 2022 r. w Polsce obowiązuje wymóg przedstawienia certyfikatu zgodności z NC RfG wydanego przez jednostkę akredytowaną przez Polskie Centrum Akredytacji. Wcześniej, w okresie przejściowym, dopuszczalne były deklaracje producenta lub certyfikaty oparte na normach EN 50549.
Obecnie operatorzy systemów dystrybucyjnych akceptują wyłącznie certyfikaty zgodne z dokumentem PTPiREE „Warunki i procedury wykorzystania certyfikatów w procesie przyłączania modułów wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznych”. Wykaz zaakceptowanych urządzeń publikuje PTPiREE i aktualizuje go regularnie.
Nowe Wymogi Ogólnego Stosowania z maja 2025 r. wchodzą w życie 1 grudnia 2025 r. i mają zastosowanie do większości nowych warunków przyłączenia wydawanych od tej daty (dla typu A od 1 stycznia 2027 r.).
Jak uzyskać certyfikat NC RfG?
Proces certyfikacji rozpoczyna się od badań typu urządzenia w akredytowanym laboratorium. Zakres testów obejmuje m.in. charakterystykę regulacji mocy, reakcję na zmiany częstotliwości, zachowanie przy zapadach napięcia, emisję harmonicznych oraz funkcje anti-islanding.
Po pozytywnych badaniach jednostka certyfikująca wydaje certyfikat zgodności, który następnie jest zgłaszany do PTPiREE w celu umieszczenia urządzenia na oficjalnym wykazie. Producent lub importer pokrywa koszty badań i certyfikacji. Ważność certyfikatu wynosi zwykle kilka lat, o ile nie zmieniono konstrukcji urządzenia.
Dla większych instalacji (typy B, C, D) certyfikat sprzętu może zastąpić część testów zgodności i symulacji wymaganych na etapie pozwolenia na użytkowanie. W takich przypadkach konieczne pozostają jednak testy terenowe i dokumentacja PGMD.
Jakie dokumenty są potrzebne przy przyłączaniu instalacji?
Do wniosku o warunki przyłączenia lub pozwolenie na użytkowanie dołącza się certyfikat NC RfG urządzenia oraz deklarację zgodności UE. Operator sprawdza, czy model znajduje się na aktualnym wykazie PTPiREE i czy certyfikat obejmuje wymagane zdolności dla danego typu modułu.
W przypadku instalacji składających się z wielu urządzeń lub hybrydowych (falownik + magazyn) każdy element musi posiadać odpowiedni certyfikat. Brak ważnego dokumentu powoduje wstrzymanie procesu przyłączeniowego do czasu uzupełnienia formalności.
Dla modułów większej mocy wymagane są dodatkowo raporty z testów zgodności i symulacji wykonanych zgodnie z wytycznymi operatora systemu. Wsparcie w zakresie testów i symulacji zgodności z kodeksami sieci, w tym w kontekście certyfikat NC RfG, obejmuje m.in. modelowanie w specjalistycznym oprogramowaniu oraz przygotowanie dokumentacji wymaganej przez OSD i OSP.
Dlaczego certyfikat NC RfG jest istotny dla stabilności sieci?
Certyfikat NC RfG gwarantuje, że przyłączane źródła nie zakłócają pracy systemu elektroenergetycznego. Wraz ze wzrostem udziału generacji rozproszonej i odnawialnej wymagania dotyczące zdolności regulacyjnych stają się coraz bardziej rygorystyczne.
Urządzenia bez certyfikatu mogą powodować problemy z jakością energii, niestabilność częstotliwości lub niekontrolowane odłączenia. Dlatego operatorzy weryfikują dokumenty na każdym etapie procesu przyłączeniowego, a brak zgodności skutkuje odmową wydania pozwolenia na użytkowanie.
Posiadanie aktualnego certyfikatu przyspiesza formalności i zmniejsza ryzyko opóźnień inwestycyjnych. Lista certyfikowanych urządzeń na stronie PTPiREE pozwala inwestorom i instalatorom sprawdzić status modelu przed zakupem.
